Η αντικατάσταση της ζάχαρης με το μέλι είναι ένα αρκετά συχνό φαινόμενο. Είτε στα πλαίσια μιας δίαιτας ή ως μια πιο ‘light’ επιλογή, το καταναλωτικό κοινό το προτιμά έναντι κάποιου άλλου γλυκαντικού. Η βιομηχανία τροφίμων από την πλευρά της, καθώς έχει εντοπίσει την ‘αδυναμία’ αυτή, συχνά χρησιμοποιεί το μέλι σε μια ετικέτα τροφίμων ως συστατικό έτσι ώστε το προϊόν της να διαφημίζεται ως περισσότερο κατάλληλο για δίαιτα. Ακόμα συχνότερα ακούγεται πως το μέλι είναι φυσικό προϊόν σε αντίθεση με τη ζάχαρη. Τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.
Αρχικά και το μέλι αλλά και η ζάχαρη είναι φυσικά προϊόντα τα οποία δέχονται αμφότερα επεξεργασία έτσι ώστε να καταναλωθούν. Το μέλι προέρχεται από το νέκταρ των φυτών που μαζεύουν οι μέλισσες, ενώ η ζάχαρη από το ζαχαροκάλαμο και τα ζαχαρότευτλα μεταξύ άλλων. Τόσο το μέλι όσο και η ζάχαρη είναι υδατάνθρακες από ένα συνδυασμό γλυκόζης και φρουκτόζης. Η διαφορά είναι πως στο μέλι βρίσκονται επιπλέον μικρές ποσότητες από γύρη, κερί και μεταλλικά ιχνοστοιχεία τα οποία διαφοροποιούν τον μεταβολισμό του. Επιπλέον το μέλι είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και βιταμίνες που δρουν προστατευτικά στον οργανισμό.
Παρόλα αυτά καθώς όπως αρχικά αναφέρθηκε, το μέλι δέχεται επεξεργασία για να κυκλοφορήσει στην αγορά, συνεπώς οι περισσότερες από αυτές τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία χάνονται, και ουσιαστικά για να θεωρηθεί η προσλαμβανόμενη ποσότητα πηγή βιταμινών και αντιοξειδωτικών θα πρέπει να καταναλώνονται ποσότητες της τάξεως δύο με τέσσερις κουταλιές της σούπας ανά μερίδα!
Όσον αφορά τα πλαίσια μιας διατροφής με στόχο την απώλεια βάρους οι διαφορές είναι μικρές και άνευ σημασίας. Το μέλι έχει λίγο χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη συγκριτικά με τη ζάχαρη κάτι το οποίο οδηγεί σε λίγο πιο αργή απορρόφηση και μικρότερη αύξηση της γλυκόζης στο αίμα που μας βοηθά να καταναλώσουμε λιγότερο φαγητό.
Σχετικά με το θερμιδικό περιεχόμενο, μια κουταλιά του γλυκού μέλι περιέχει 22 θερμίδες ενώ μια κουταλιά του γλυκού ζάχαρη 16 θερμίδες. Οπότε ουσιαστικά δεν υπάρχει διαφορά καθώς και τα δύο παραμένουν γλυκαντικές ύλες που αποτελούνται από υδατάνθρακες, όπου στα πλαίσια μιας δίαιτας πρέπει να είναι περιορισμένοι. Δεν πρέπει επίσης να παραβλέπουμε πως τα περισσότερα προϊόντα από μέλι όπως και το μέλι που κυκλοφορεί στην αγορά συνήθως έχουν προσμίξεις με σιρόπι γλυκόζης, οπότε το ακριβές θερμιδικό περιεχόμενο είναι άγνωστο.
Συμπερασματικά, όπως και με την υπέρμετρη κατανάλωση γλυκών και αυξημένων σε λιπαρά τροφών πρέπει να υπάρχει μέτρο τόσο στην κατανάλωση της ζάχαρης όσο και στου μελιού. Αν προτιμούμε τη γεύση της ζάχαρης στον καφέ μας, είναι καλύτερα να την χρησιμοποιούμε αντί να προσπαθήσουμε να πείσουμε τον εαυτό μας πως το μέλι έχει καλύτερη γεύση. Η καταναγκαστική αλλαγή, οδηγεί σε επεισόδια υπερκατανάλωσης και έχει τα αντίθετα αποτελέσματα. Η Αμερικανική καρδιολογική εταιρεία έχει συστήσει την ΄μείωση της κατανάλωσης των σακχάρων’ χωρίς να ξεχωρίζει τις πηγές τους όπως για παράδειγμα το μέλι ή τη ζάχαρη.
